Edukacja zdrowotna - zdrowie seksualne
Treści edukacyjne realizowane w ramach zajęć „Edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne” zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 8 lipca 2026 r. (Dz.U. poz. 958) zmieniającym rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów
z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.
Treści podstawy programowej
„EDUKACJA ZDROWOTNA – ZDROWIE SEKSUALNE”
Cele kształcenia – wymagania ogólne
1. Rozumienie roli szeroko rozumianej seksualności dla całości zdrowia i funkcjonowania człowieka.
2. Odpowiedzialne pełnienie ról społecznych i budowanie relacji opartych na wartości zdrowia, bezpieczeństwa, szacunku, odpowiedzialności i miłości na wszystkich etapach życia.
3. Rozumienie zagrożeń związanych z obszarem seksualności i umiejętność przeciwdziałania im, reakcji na nie, pomocy innym i szukania wsparcia.
4. Rozumienie znaczenia wiedzy opartej na dowodach naukowych oraz podejmowanie świadomych i odpowiedzialnych decyzji, także w środowisku cyfrowym.
Zdrowie seksualne stanowi integralną część holistycznie rozumianego zdrowia człowieka i jest ściśle powiązane z jego wymiarem: fizycznym, psychicznym, społecznym i środowiskowym. Rzetelna wiedza w obszarze zdrowia seksualnego wspiera młode osoby w pozytywnym przeżywaniu dojrzewania, rozumieniu zmian za-chodzących w ciele oraz
w budowaniu poczucia własnej wartości, sprawczości i odpowiedzialności za własne wybory. Sprzyja także rozwijaniu zdrowych, opartych na szacunku relacji, oraz przygotowuje do pełnienia ról społecznych: przyjaciela, partnera, małżonka i rodzica. Edukacja w zakresie zdrowia seksualnego kształtuje postawy oparte na szacunku, odpowiedzialności i trosce o dobrostan własny i innych, wzmacnia kompetencje do świadomego podejmowania decyzji oraz promuje pozytywne zachowania zdrowotne.
Celem edukacji zdrowotnej – zdrowia seksualnego jest umożliwienie uczniom pozyskania uporządkowanej, rzetelnej
i opartej na źródłach naukowych wiedzy dotyczącej sfery seksualności człowieka, w zakresie nie-zbędnym do prawidłowego rozwoju uczniów oraz zaprezentowanej w sposób odpowiedni dla ich wieku. Edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne obejmuje podstawowe zagadnienia związane ze zdrowiem seksualnym, ukazując je jako istotny
i pozytywny wymiar życia człowieka, przy jednoczesnym uwzględnieniu problematyki ochrony przed zagrożeniami. Zajęcia powinny kłaść nacisk na rozwijanie umiejętności komunikacyjnych do-tyczących zdrowia seksualnego, jak również na ochronę dzieci przed wykorzystaniem seksualnym.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności
Klasa IV
Uczeń:
1) omawia pojęcie zdrowia seksualnego i jego wpływ na harmonijny rozwój człowieka przez całe życie;
2) wyjaśnia pojęcie tzw. „złego dotyku”; wie, jak reagować i gdzie szukać pomocy w sytuacji przekroczenia granic intymnych przez inną osobę.
Klasa V
Uczeń wymienia stereotypy płciowe, które są najczęstsze w jego otoczeniu, oraz wyjaśnia ich możliwy wpływ na funkcjonowanie człowieka.
Klasa VI
Uczeń:
1) wyjaśnia proces zapłodnienia; wymienia najważniejsze fakty dotyczące przebiegu ciąży, porodu, opieki nad niemowlęciem;
2) omawia wartość rodziny i rodzicielstwa w życiu człowieka i społeczeństwa.
Klasa VII
Uczeń:
1) omawia pojęcie seksualności oraz znaczenie wiedzy na jej temat na różnych etapach życia, ze szczególnym uwzględnieniem okresu dorastania;
2) rozumie rolę szacunku, odpowiedzialności, miłości i komunikacji dla budowania i utrzymania zdrowych oraz bezpiecznych relacji oraz zna możliwe konsekwencje i zagrożenia związane z tą sferą życia;
3) rozróżnia formy przemocy seksualnej, w tym molestowania seksualnego i cyberprzemocy, a także omawia sposoby reagowania, gdy sam jej doświadcza lub gdy doświadczają jej inni; identyfikuje miejsca, w których można uzyskać pomoc, i osoby, do których można się zwrócić o pomoc, w szczególności: rodzice, bliscy i specjaliści.
Klasa VIII
Uczeń:
1) zna kryteria świadomej zgody oraz zasady asertywnej odpowiedzi; zauważa przejawy szkodliwych zjawisk (m.in. seksualizacji i presji związanej z podjęciem aktywności seksualnej) obecnych w mediach społecznościowych, środkach masowego przekazu, kulturze młodzieżowej oraz we własnym otoczeniu, a także wymienia sposoby przeciwdziałania im i radzenia sobie z tymi szkodliwymi zjawiskami; rozumie rolę dojrzałego, świadomego i odpowiedzialnego przygotowania się do inicjacji seksualnej, wymienia konsekwencje przedwczesnej inicjacji seksualnej;
2) rozumie pojęcie orientacji psychoseksualnej i tożsamości płciowej.
Przewidziany wymiar godzin zajęć:
klasy IV–VI – 1 godzina w każdej klasie w trakcie roku szkolnego;
klasy VII–VIII – 2 godziny w każdej klasie w trakcie roku szkolnego.
Oznacza to, że uczeń nie będzie uczestniczyć w zajęciach z tego modułu przez cały rok szkolny. W zależności od klasy będzie mieć łącznie tylko 1 lub 2 godziny zajęć w ciągu całego roku szkolnego.
Rezygnacja z udziału w zajęciach
Uczeń niepełnoletni nie bierze udziału w zajęciach w danym roku szkolnym, jeżeli jego rodzice lub opiekunowie prawni złożą dyrektorowi szkoły pisemną rezygnację z udziału dziecka w tych zajęciach.